Göz Kuruluğu ve Kızarıklığı

Göz Kuruluğu ve Kızarıklığı Nedir?

Göz kuruluğu, gözyaşı bezlerinin yeterli miktarda gözyaşı üretememesi veya üretilen gözyaşının kalitesiz olup hızla buharlaşması sonucu oluşur. Göz kızarıklığı (göz kanlanması) ise gözün beyaz kısmını (sklera) kaplayan şeffaf zar tabakasındaki kılcal damarların çeşitli nedenlerle genişlemesiyle meydana gelir. Genellikle bu iki semptom birbirini tetikler; kuruyan göz tahriş olur ve kızarır.

Göz Kuruluğu ve Kızarıklığının En Yaygın Nedenleri

Bu iki şikayet çevresel faktörlerden enfeksiyonlara kadar pek çok nedene dayanabilir:

• Dijital Ekran Kullanımı: Bilgisayar, telefon veya televizyon ekranlarına uzun süre bakmak, göz kırpma sayısını yarı yarıya düşürerek gözün kurumasına ve kızarmasına yol açar. (Günümüzdeki en yaygın sebeptir).

• Çevresel Etkenler: Klimalı veya aşırı sıcak/kuru odalar, rüzgarlı hava, sigara dumanı ve hava kirliliği.

• Enfeksiyonlar ve Alerjiler: Konjonktivit (göz nezlesi), polen veya toz alerjileri, bademcik veya kirpik dibi iltihabı (blefarit).

• Kontakt Lens Kullanımı: Lenslerin uzun süre gözde kalması, hijyen kurallarına uyulmaması veya kalitesiz lens kullanımı gözü tahriş eder.

• Yaşlanma ve Hormonal Değişimler: Yaş ilerledikçe gözyaşı üretimi doğal olarak azalır. Özellikle kadınlarda menopoz dönemi göz kuruluğunu artırır.

• Sistemik Hastalıklar ve İlaçlar: Sjögren sendromu, romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklar; bazı tansiyon ilaçları, alerji ilaçları (antihistaminikler) ve akne tedavileri.

Gözü Rahatlatmak İçin Neler Yapılabilir?

Hafif dereceli kuruluk ve kızarıklıklarda şu önlemler fayda sağlayabilir:

• 20-20-20 Kuralını Uygulayın: Ekran başında çalışırken her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca, en az 20 fit (yaklaşık 6 metre) uzağa bakarak gözlerinizi dinlendirin ve bilinçli olarak göz kırpın.

• Suni Gözyaşı Damlaları: Doktorunuzun önereceği koruyucu madde içermeyen suni gözyaşı damlaları göz yüzeyini nemlendirerek rahatlama sağlar.

• Gözlerinizi Ovalamayın: Kızaran ve kaşınan gözleri ovalamak kılcal damarların çatlamasına ve enfeksiyonun yayılmasına neden olabilir.

• Ortamı Nemlendirin ve Bol Su İçin: Vücudun hidrasyonu gözyaşı üretimi için önemlidir. Ayrıca klimaların doğrudan yüzünüze üflemesini engelleyin.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı? (Kritik Durumlar)

Aşağıdaki belirtiler ciddi bir göz hastalığının (örneğin göz tansiyonu, kornea ülseri) işareti olabileceğinden acilen bir göz hekimine başvurulmalıdır:

• Göz ağrısının çok şiddetli olması ve görme kaybı / bulanık görme eşlik ediyorsa,

• Gözden cerahatli, yeşil veya sarı renkli yoğun bir akıntı geliyorsa,

• Işığa karşı aşırı hassasiyet (fotofobi) başladıysa,

• Kızarıklık ve ağrı bir göz yaralanması (darbe, göze yabancı cisim veya kimyasal kaçması) sonrası geliştiyse,

• Gözde zonklama hissi ve baş ağrısı birlikte seyrediyorsa.

Hangi Bölüme Gidilmeli?

Göz kuruluğu, kızarıklığı, yanma, batma ve kaşıntı gibi tüm göz şikayetleri için doğrudan Göz Sağlığı ve Hastalıkları (Oftalmoloji) bölümüne başvurulmalıdır. Eğer göz kuruluğunun altında Sjögren sendromu gibi kronik bir otoimmün hastalık şüphesi varsa, göz hekiminiz sizi Romatoloji bölümüne yönlendirebilir.